حفظ، تدبر و تفسیر سوره مبارکه «شمس»
سلام عليکم
در اين قسمت، در چند جلسه می توانيد نکات مهم مربوط به حفظ، تدبّر و تفسیر سوره مبارکه شمس را با بيان و کارشناسی آقای دکتر احسان دباغ ببينيد و بشنويد.
سپس به سوالاتی که از هر فيلم تهیه شده است پاسخ دهيد.
پرسش‌هاي سوره شمس
1. ترجمه کنيد:
- ضُحاها
- تَلاها
- جَلَّاها
- يَغْشاها
- ما بَناها
- ما طَحاها
- وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها
- فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها
- قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها
- وَ قَدْ خابَ مَنْ دَسَّاها
- طَغواها
- إِذِ انْبَعَثَ أَشْقاها
- ناقَةَ اللَّهِ وَ سُقْياها
- فَعَقَرُوها
- فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ
- فَسَوَّاها
- وَ لا يَخافُ عُقْباها
2. فضيلت تلاوت سوره شمس را با توجه به حدیثی از پیامبر اکرم(ص) بنویسيد.
3. بالاترين سوگندها در قرآن، سوگند به ……………………. است، آنهم درباره …………………………………..
4. در کدام آيه قرآن(در سوره انبياء) اشاره شده که جهان هستى، در ابتدا يك مجموعه متراكم بوده، سپس گشوده شده و به صورت آسمان و زمين در آمده است؟
5. چرا در آيه «و نفسٍ و ما سواها» کلمه نفس به صورت نکره بيان شده است؟
6. كلمه «نفس» در قرآن هم بر روح اطلاق شده است و هم بر جسم. برای هر يک، آيه ای ذکر کنيد.
7. فجور، مصدر است يا جمع؟ و اگر مصدر است، چه نوع مصدری است؟ ثلاثى مجرّد يا ثلاثی مزيد؟
8. خداوند در سوره شمس، ابتدا يازده سوگند ياد كرده تا به اهميّت چه چيزی اشاره فرمايد؟
9. تفاوت ميان وحی و الهام چيست؟
10. در قرآن، چند مرتبه مشتقات ریشه «ف ل ح» به كار رفته و با توجه به آنها چه گروههايى از رسيدن به فلاح و رستگاری محرومند؟
11. در قرآن، تزكيه، گاهى به انسان نسبت داده شده(شمس9) و گاهى به خداوند اِسناد داده شده (نور21)، جمع اين دو آيه به چه صورت است؟
12. دو آيه «قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها» و «قَدْ أَفْلَحَ الْيَوْمَ مَنِ اسْتَعْلى» را با هم مقایسه کنيد.
13.«تزكيه» چند معنا دارد. آنها را نام ببريد و بگوييد در آيه «قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها» به کدام معنی است؟
14. در قرآن، براى رستگارى انسانها دو عامل مطرح شده است آنها را نام ببريد.
15. اضافه شدن کلمه «ناقة» به «الله» چه نوع اضافه ای است و چه پيامی دارد؟
16. هريک از پيامهاي زير را از کدام عبارت يا آيه يا آيات سوره شمس مي فهميم؟
- خواسته ها و تمايلات و غرايز انسان به طور حكيمانه تعديل شده است.
- ابتدا بايد پليدى ها را بشناسيم، سپس راه گريز و پرهيز از آنها را.
- فهم و درك خوبيها و بديها به صورت فطرى، در عمق روح انسانها نهاده شده است.
- در تزكيه نفس و خودسازى، رستگارى قطعى است.
- هر كس نفس خود را در لابلاى عادات و رسوم و پندارها مخفى كند و غافلانه دنبال تأمين خواسته هاى نفسانى رود، محروميّت بزرگى خواهد داشت.
- شكستن قداستها نشانه شقاوت است و هر چه قداست بيشتر باشد، شكستن آن، قساوت بيشترى مى خواهد.
- در انجام كار بد، آن كس كه شقى تر است زودتر تحريك مى پذيرد.
- هر كس به گناه ديگرى راضى باشد شريك جرم است.
- قهر الهى در دنيا نيز سخت است.
- كيفرهاى الهى جلوه اى از ربوبيّت اوست. (مربّى بايد موانع تربيت را برطرف سازد.)
