حفظ، تدبر و تفسیر سوره مبارکه «فجر»
سلام عليکم
در اين قسمت، در دو جلسه می توانيد نکات مهم مربوط به حفظ، تدبّر و تفسیر سوره مبارکه فجر را با
بيان و کارشناسی آقای دکتر احسان دباغ ببينيد و بشنويد.
سپس به سوالاتی که از هر فيلم تهیه شده است پاسخ دهيد.
جلسه اول سوره فجر، آيات 1 تا 14:
پرسش‌هاي بخش اول سوره فجر (آيات 1 تا 14)
1. ترجمه کنيد:
- وَ الشَّفْعِ وَ الْوَتْرِ
- وَ اللَّيْلِ إِذا يَسْرِ
- ذِي حِجْرٍ
- إِرَمَ ذاتِ الْعِمادِ
- لَمْ يُخْلَقْ
- الَّذِينَ جابُوا الصَّخْرَ بِالْوادِ
- ذِي الْأَوْتادِ
- فَأَكْثَرُوا
- فَصَبَّ عَلَيْهِمْ سَوْطَ عَذابٍ
- الْمِرْصادِ
2. غرض سوره فجر طبق آنچه در کليپ توضيح داده شد، چيست؟
3. امام صادق (ع) فرمودند: سوره فجر را در هر نماز واجب و مستحب بخوانيد كه سوره ………………. است و هر كس آن را بخواند، با ايشان در قيامت، در درجه او در بهشت خواهد بود.
4. نكره بودن «ليالٍ عشرٍ»، نشانه چيست و چه پيامی دارد؟
5. برای هر يک از کلمات «شفع» به معنای زوج و «وتر» به معنای فرد، سه مصداق و نمونه بنويسيد.
6. «حِجْر» در لغت به چه معناست و چرا به اطاق، «حجره» گفته می شود؟ و محجور، چه كسی است؟
7. جواب قسمهای آيات 1 تا 4 کدام آيه است؟
8. هر گاه در قرآن، روایات، اشعار عرب و متون تاریخی نام «قوم عاد» بدون قید آورده شود، منظور دقیقاً کدام عاد است؟ عاد اولی(قدیم) يا عاد اخری؟
9. عذاب الهی قوم عاد چه بود؟ (با ذکر يک آيه در اين زمينه)
10. نام ثمود چند بار در قرآن آمده است و عذاب الهی آنها چه بود؟ (با ذکر يک آيه در اين زمينه)
11. کلمة «صخر» در آية9 جمع کدام کلمه و به چه معناست؟
12. چه ارتباط معنايی بین كلمه «جواب» که با فعل «جابوا» هم خانواده است وجود دارد؟
13. چرا خداوند در قرآن، فرعون را «ذی الْأَوْتادِ» ناميده است؟
14. در كمين بودن خدا نسبت به بندگان، كنايه از چيست؟
15. هريک از پيامهاي زير را از کدام عبارت يا آيه يا آيات 1 تا 14 سوره فجر مي فهميم؟
- تاريخِ قلع و قمع متجاوزان را فراموش نكنيد.
- نابود كردن طغيانگران جلوه ربوبيّت خداوند است.
- نشانه خرد و عقل، عبرت گرفتن از تاريخ است.
- طغيانگر و طغيان مرز نمی شناسد.
- قدرت بدون معنويّت، عاملی است براى طغيان و بر هم زدن امنيّت.
- گاهی طغيان و فساد جز با قهر و شلاق بر طرف نمیشود.
- مهلتها شما را مغرور نكند كه خدا در كمين است.
**********************************************
جلسه دوم سوره فجر، آيات 15 تا 30:
پرسش‌هاي بخش دوم سوره فجر (آيات 15 تا 30)
1. ترجمه کنيد:
- فَأَكْرَمَهُ وَ نَعَّمَهُ
- فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهُ
- أَهانَنِ
- بَلْ لا تُكْرِمُونَ
- لا تَحَاضُّونَ
- التُّراثَ
- أَكْلًا لَمًّا
- حُبًّا جَمًّا
- دُكَّتِ الْأَرْضُ دَكًّا دَكًّا
- جِيءَ يَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ
- أَنَّى لَهُ الذِّكْرى
- يا لَيْتَنِي قَدَّمْتُ لِحَياتِي
- وَ لا يُوثِقُ وَثاقَهُ أَحَدٌ
- النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ
- ارْجِعِي
2. دنياطلبان معيار ارزش وكرامت انسان را ………………………… مى پندارند اما قرآن كريم معيار ارزش وكرامت را ……………. مى داند.
3. ترجمه اين حديث از پيامبر اکرم(ص) را بنويسيد: الإيمان نصفان؛ نصف فى الصبر ونصف فى الشكر
4. يكى از سنّتها و برنامه هاى قطعى خداوند، آزمايش مردم است تا به آن وسيله چه چيزی رخ دهد؟
5. قرآن كريم در باره يتيمان توصيه هاى ويژه اى دارد كه از اهميت آن حكايت مى كند. سه مورد از آن توصيه ها را بنويسيد.
6. رسول خدا صلى الله عليه و آله درباره اهميت هر كسى كه يتيمى را تحت سرپستی خود قرار دهد چه فرمودند؟
7. آية «و تحبّون المال حبّا جمّا» کدام آيه از آيات 15 تا 30 سوره فجر را تفسير مى كند؟
8. مشتقات «د ک ک» چند مرتبه در قرآن و در مورد چه چيزهایی به کار رفته است؟
9. منظور از آمدن خدا در عبارت «وَ جاءَ رَبُّكَ » چيست؟
10. عبارت «وَ جِيءَ يَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ» شبيه کدام عبارت ديگر از قرآن است؟
11. برخي گفته اند: وَثاق به معنى ايثاق است. يک فعل ديگر مثال بزنيد که بر وزن فَعال و به معني اِفعال باشد.
12. بر اساس کدام آيه، دل آرام و نفس مطمئنه، با ذكر خدا به دست می آيد و بهترين ذكر خدا چيست؟
13. انسان براى رسيدن به مقام نفس مطمئنّه بايد دو عمل را انجام دهد؛ آن دو را فقط نام ببريد.
14. اضافه ی عباد و جنّت به ياء متكلّم (عبادى، جنّتى) اختصاص و وابستگى كامل را مى رساند واين اضافه دلالت بر چه چيزی دارد؟
15. هريک از پيامهاي زير را از کدام عبارت يا آيه يا آيات 15 تا 30 سوره فجر مي فهميم؟
- آزمايش، وسيله تربيت و رشد انسان است.
- نه فقر نشانه اهانت است و نه دارايى نشانه كرامت؛ بلكه هر دو وسيله آزمايش است.
- بينوايان نبايد گرسنه بمانند. با انفاق خود بايد به آنان رسيدگى كرد و سبب تشويق ديگران به اين کار شد.
- جهنم، در قيامت ظاهر مى شود.
- علاقه به مال فطرى است، آنچه مذموم است، علاقه شديد است.
- داروى حرص و حب مال، ياد قيامت است.
- تذكّر و پشيمانى در قيامت سودى ندارد.
- زندگى واقعى و ابدى، زندگى قيامت است.
- خداى رحيم، در جاى خود شديد و عذاب کننده است.
- ممكن است براى كيفرهاى خداوند در دنيا مشابهى باشد، امّا در آخرت عذاب الهى مشابه ندارد.
