حفظ، تدبر و تفسیر سوره مبارکه «بلد»
سلام عليکم
در اين قسمت، در چند جلسه می توانيد نکات مهم مربوط به حفظ، تدبّر و تفسیر سوره مبارکه بلد را با بيان و کارشناسی آقای دکتر احسان دباغ ببينيد و بشنويد.
سپس به سوالاتی که از هر فيلم تهیه شده است پاسخ دهيد.
جلسه اول سوره بلد، آيات 1 تا 10:
پرسشهاي بخش اول سوره بلد
(آيات 1 تا 10)
1. ترجمه کنيد:
- وَ أَنْتَ حِلٌّ بِهذَا الْبَلَدِ
- وَ والِدٍ وَ ما وَلَدَ
- كَبَدٍ
- أَ يَحْسَبُ
- لَنْ يَقْدِرَ عَلَيْهِ
- أَهْلَكْتُ مالًا لُبَداً
- لَمْ يَرَهُ أَحَدٌ
2. منظور از «بلد» در آيات يک و دو، کدام شهر است و چرا؟
3. جمله «وَ أَنْتَ حِلٌّ» خطاب به کيست و چند گونه تفسير شده است؟
4. نظر معروف درباره «و والدٍ وما ولد» چيست؟
5. کدام آيه از آيات 1 تا 10 سورة بلد، دلالت بر اختيار وآزادی انسان دارد؟
6. جواب قَسَمهای آيات يک تا سوم، کدام آيه است؟
7. براي «كَـبَـد» دو معنا بنويسيد و بگوييد کدام معنا معروفتر است؟
8. آية« يقول أهلكت مالًا لبدا» سه گونه تفسير شده است يکی از آنها را بنويسيد و نام يکي از گوينده های جمله « أهلكت مالًا لبدا » را بنويسيد.
9. حضرت على عليه السلام مىفرمايد: دنيا خانهاى است كه با سختىها عجين شده است. «دار بالبلاء محفوفة» اين حديث شبيه کدام آيه از آيات 1 تا 10 سورة بلد است؟
10. خداوند براى چشمها، چند محافظ قرار داده است. آنها را فقط نام ببريد.
11. دو کاربرد از کاربردهای دو چشم و زبان و دو لب را بنويسيد.
12. «نجد» در لغت به چه معناست و در برابر آن کدام کلمه قرار دارد؟
13. به فرموده امام صادق عليه السلام منظور از نجدين در آية « وَ هَدَيْناهُ النَّجْدَيْنِ» چيست؟
14. هريک از پيامهاي زير را از کدام عبارت يا آيه يا آيات 1 تا 10 سوره بلد مي فهميم؟
- انسان موجودى اجتماعى و مدنى است.
- وظيفه اجتماعى فرد، تشكيل خانواده وازدواج وپدر ومادر شدن است.
- در مقام فرزندى، دختر يا پسر تفاوتى ندارد.
- هر مالى كه در مسير حق صرف نشود مايه حسرت است.
- انسان تحت سيطره قدرت و علم الهى است.
- با سؤالهاى مناسب، وجدانهاى خفته را بيدار كنيد.
- همه انسانها (از طريق عقل يا فطرت يا راهنمايى انبيا و اوصيا و علما)، خير و شر را مى شناسند.
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
جلسه دوم سوره بلد، آيات 11 تا 20:
پرسشهاي بخش دوم سوره بلد
(آيات 1 تا 20)
1. ترجمه کنيد:
- فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ
- فَكُّ رَقَبَةٍ
- أَوْ إِطْعامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ
- ذا مَقْرَبَةٍ
- مِسْكِيناً ذا مَتْرَبَةٍ
- وَ تَواصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ
- أَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ
- أَصْحابُ الْمَشْأَمَةِ
- عَلَيْهِمْ نارٌ مُؤْصَدَةٌ
2. در عبارت «فك رقبة» چه آرايه ادبی ای به کار رفته است؟
3. تفاوت «تحریر» با «فَکّ» در دو عبارت قرآنی «فتحرير رقبة» و «فک رقبة» چيست؟
4. تفاوت «مَسْغَبَةٍ» با «جوع» چيست؟
5. پيامبر اكرم (ص) درباره غذا دادن به مسلمان گرسنه چه فرمودند؟
6. مصاديق و نمونه های معنوى برای آيات «فَكُّ رَقَبَةٍ»؛ «أَوْ إِطْعامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ»؛ «يَتِيماً ذا مَقْرَبَةٍ»؛ «مِسْكِيناً ذا مَتْرَبَةٍ»، چيست؟
7. تفاوت«عتق رقبه» با «فكّ رقبه» در چيست؟
8. امام صادق (ع) در حديثی به ابان بن تغلب، منظور از عقبه و گردنه صعب العبور را چه دانستند؟
9. عبارت «ثُمَّ كانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا» دو گونه معنا شده است. آنها را بنويسيد.
10. در قرآن، چند بار كلمه «تَواصَوْا» به كار رفته است و تکرار آن در آية 17 سوره بلد به چه دليل است؟
11. با اينكه در قرآن معمولًا در كنار «آمَنُوا»، عبارت «عَمِلُوا الصَّالِحاتِ» به كار رفته است، ولى در آية17 سوره بلد به جاى «عَمِلُوا الصَّالِحاتِ» فرمود: «تَواصَوْا بِالصَّبْرِ وَ تَواصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ» چه نتيجه ای از اين مطلب می توان گرفت؟
12. اصحاب ميمنه چه كسانى هستند؟
13. شايد مراد از دوزخِ سرپوشيده در آيه 20، همان باشد كه در آيه اى ديگر مى فرمايد: ……….
14. هريک از پيامهاي زير را از کدام عبارت يا آيه يا آيات 11 تا 20 سوره بلد مي فهميم؟
- نجات ديگران از اسارت و گرسنگی، لازم است، حتّى اگر كافر باشند.
- اطعام، ارزش دارد، ولى در زمان قحطى ارزش بيشترى دارد.
- يتيم نوازى با ارزش است، ولى يتيمى كه فاميل باشد اولويّت بيشترى دارد.
- رسيدگى به فقرا مهم است، به خصوص آنانكه از شدّت فقر خاك نشين باشند.
- در انفاق نمودن، يتيم خويشاوند بر بيگانه مقدم است.
- دل كندن از مال به نفع فقرا همچون عبور از گردنه هاست، و راه بهشت از ميان اين گردنه ها مى گذرد.
- افراد مرفّه و راحت طلب كه از انجام كار و پذيرش مسئوليّت فرار مى كنند، مورد انتقاد قرآن اند.
- كسى كه با كفر و بخل، روى حق و رحمت را بپوشاند در قيامت در آتشى سرپوشيده قرار خواهد گرفت.
- منشأ هرگونه شومى و پليدى، به كفر و حق پوشى بازمى گردد.
- ايمان و صبر و محبّت، مايه يُمن و بركت است.
- ايمان، شرط پذيرش كارهاى نيك است.
- سفارش به نيكى ها بايد طرفينى و به صورت يك جريان عمومى باشد نه يك طرفه.
⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
